Adaptogeny, z powodzeniem stosowane w medycynie ludowej od tysiącleci, zostały odkryte na nowo i rozpowszechnione za sprawą sowieckich naukowców, którzy szukali sposobów na wzmocnienie sił radzieckich astronautów i olimpijczyków. Dzisiaj z tych cennych darów natury może skorzystać każdy. Czym są adaptogeny i jakie właściwości mają najpopularniejsze z nich? Który wybrać do suplementacji? Sprawdzamy.
Czym są adaptogeny?
Nazwa adaptogeny pochodzi od łacińskiego czasownika „adaptare” oznaczającego „przystosowywać”. Jak wykazały liczne badania naukowe, rośliny zaliczane do tej grupy wykazują bowiem działanie wspierające organizm w dostosowaniu się do niekorzystnych warunków środowiskowych, takich jak stres, skrajne temperatury, hałas, uboga dieta, zanieczyszczenia, toksyny, wolne rodniki, zwiększony wysiłek fizyczny lub umysłowy i wiele innych.
W definicji adaptogenu podkreśla się, że jest to substancja pochodzenia naturalnego, nietoksyczna, działająca holistycznie i wykazująca działanie normalizujące na organizm człowieka. Adaptogeny wyróżnia zatem fakt, że normalizują zaburzone z różnych powodów procesy fizjologiczne i podnoszą odporność, niejako dostosowując się do potrzeb przyjmującej je osoby. Z tego względu były cenione, a wręcz uważane za magiczne i święte w krajach Dalekiego Wschodu, przez Indian czy niektóre plemiona afrykańskie. Dzisiaj są uważane za skuteczne suplementy i remedium na wiele bolączek współczesnego, zestresowanego i przemęczonego człowieka – wyjaśnia nam pracownik internetowego sklepu ze zdrową żywnością NatVita.
Wybrane adaptogeny i ich działanie na organizm człowieka
Rośliny określane obecnie mianem adaptogenów rosną dziko na dziewiczych, trudno dostępnych terenach – w wysokich partiach gór lub na mokradłach. Oficjalnie jest ich kilkaset, ale wymienimy tu jedynie kilka najbardziej popularnych i cenionych, przedstawiając w skrócie ich właściwości:
- ashwagandha – czyli Witania ospała, wykorzystywana w ajurwedzie. Obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu), podnosi wydolność i wytrzymałość, pozytywnie wpływa na przyrost masy mięśniowej, podnosi odporność i obniża poziom glukozy we krwi;
- grzyb chaga – Błyskoporek podkorowy, stosowany od wieków w Europie Wschodniej i Chinach. Poprawia samopoczucie, łagodzi dolegliwości żołądkowe, działa przeciwzapalnie, poprawia metabolizm, ciśnienie krwi i stymuluje odporność organizmu;
- maca – pochodzi z Peru i rośnie powyżej 3000 m n.p.m. Wspomaga kondycję i płodność, dodaje energii, ułatwia koncentrację, podnosi libido, pozytywnie wpływa na wzrok, układ krwionośny i immunologiczny;
- różeniec górski – rośnie w Ameryce Północnej, Azji i Europie, również w polskich Karpatach i Sudetach. Pobudza do działania, wzmacnia, zwiększa odporność na choroby, podnosi ogólną sprawność psycho-fizyczną, poprawia nastrój, niweluje niepokój i stany lękowe;
- soplówka jeżowata – grzyb nadrzewny. Przyspiesza leczenie infekcji, łagodzi skutki stresu, przeciwdziała depresji i wahaniom nastroju, chroni układ trawienny i wspiera pracę serca;
- żeń-szeń syberyjski i koreański – żeń-szenie to drogocenne rośliny cenione od tysiącleci za stymulowanie sił witalnych, poprawę płodności i libido, działanie wzmacniające, antyoksydacyjne, przeciwzapalne i wspierające sprawność intelektualną.
Podsumowując, adaptogeny to cenny dar natury wzmacniający organizm człowieka na wielu różnych płaszczyznach. Warto po nie sięgnąć, gdy jesteśmy narażeni na długotrwały stres i podejmujemy zwiększony wysiłek fizyczny bądź umysłowy. Mogą być także skutecznym elementem profilaktyki wielu schorzeń i uzupełnieniem terapii różnych chorób cywilizacyjnych, w tym nowotworów, cukrzycy czy depresji.
